Lazer Kaplama (Cladding)
Aşınmış veya hasar görmüş metal yüzeye, lazerle ergitilen toz alaşımın metalurjik bağ kurarak eklenmesidir.
Ölçü geri kazanılır, yüzey dayanımı artar.
Malzeme yığmak değil,
kontrollü eklemek
Lazer kaplamada yüksek güçlü lazer ışını, parçanın yüzeyinde çok küçük bir ergime havuzu oluşturur. Aynı anda bu havuza toz alaşım beslenir. Toz ergiyerek yüzeyle birleşir ve katılaşarak metalurjik bağ kurar.
Buradaki kritik değişken karışma oranı — kaplama alaşımının ana malzemeyle ne kadar karıştığıdır. Karışım çok yüksekse kaplamanın özelliği kaybolur, çok düşükse bağ zayıflar. Proses bu dengenin üzerine kuruludur.
Kaplama kalınlığı ve alaşım seçimi kontrollü olduğu için, parçada istenilen seviye ve ölçüde sertlik elde edilebilir.
Isı girdisi düşüktür ve dar bir bölgeyle sınırlıdır. Bu nedenle ısı etkilenmiş bölge dardır ve parçanın çarpılma riski azalır.
Lazer kaplamanın sağladıkları
Minimum ısı deformasyonu
Isı girdisi düşük ve dar bir bölgeyle sınırlıdır; parçanın formu ve ölçüsü korunur.
Güçlü metalurjik bağ
Kaplama yüzeye yapıştırılmaz, ana malzemeyle ergiyerek birleşir; bağ metalurjiktir.
Yüksek aşınma ve korozyon direnci
Parçanın maruz kaldığı koşula göre seçilen alaşımla, yüzey ana malzemeden daha dayanıklı hâle getirilir.
İstenilen sertlik ve ölçü
Kaplama kalınlığı ve alaşım kontrollü olduğu için hedeflenen sertlik ve ölçü elde edilebilir.
Gözeneksiz, yoğun tabaka
Kaplama yoğun ve gözeneksizdir; korozyonun ana malzemeye ulaşacağı boşluk bırakmaz.
Talaşlı işlenebilirlik
İşleme payı bırakılarak teslim edilir; tornada veya taşlamada ölçüsüne getirilebilir.
Kaplama yaptığımız parçalar
Krank milleri, rotorlar, merdaneler, türbin bileşenleri ve eşanjör boruları başta olmak üzere aşınabilen tüm çelik yüzeyler.
Kaplama hangi durumda doğru yöntem
Ölçü kaybı varsa
Parça aşınmış, çapı veya yüzeyi eksilmişse; kaplama ile malzeme eklenip ölçü geri kazanılır. Son işleme payı bırakılarak teslim edilir, tornada veya taşlamada ölçüsüne getirilir.
Yüzeyin ana malzemeden farklı olması gerekiyorsa
Parçanın gövdesi normal çelik olabilir ama çalışan yüzeyin aşınmaya, korozyona veya sıcaklığa dayanması gerekiyorsa; sadece o yüzeye farklı bir alaşım kaplanır. Aşınma türleri →
Parçanın yenisi pahalı veya uzun teminliyse
İthal, özel imalat ya da uzun teslim süreli parçalarda; onarım hem maliyet hem duruş süresi açısından belirgin avantaj sağlar.
Çatlamış veya yapısal hasar almış parçalar
Kaplama bir yüzey işlemidir. Parçanın gövdesinde çatlak, kırık veya yorulma hasarı varsa önce bu değerlendirilmelidir; yüzey kaplaması yapısal sorunu çözmez.
Kaplamada belirlenen parametreler
Her parça için aşağıdakiler ayrı ayrı belirlenir ve teklifte yazılı olarak verilir.
- Alaşım seçimi — parçanın malzemesine ve çalışma koşuluna göre (aşınma, korozyon, sıcaklık, darbe) uygun toz alaşım belirlenir. Kullandığımız alaşımlar →
- Kaplama kalınlığı — ihtiyaca göre paso sayısı ve toplam kalınlık.
- İşleme payı — son işleme yapılacaksa bırakılacak fazlalık.
- Kaplanacak bölge — parçanın sadece gereken yüzeyi işlenir, tamamı işlem görmez. Mil ve şaft uygulaması →
- Ön hazırlık — yüzey temizliği, eski kaplama varsa kaldırılması, gerekiyorsa ön talaş.
- Robot programı — geometriye göre yol planı. Aynı parça tekrar geldiğinde aynı programla çalışılır.
Kaplama uygulamalarından
Lazer kaplama hakkında sık sorulanlar
Lazer kaplama nasıl yapılır?
Lazer ışını parçanın yüzeyinde çok küçük bir ergime havuzu oluşturur ve bu havuza toz alaşım beslenir. Toz ergiyerek yüzeyle birleşir ve katılaşarak metalurjik bağ kurar. Isı etkilenmiş bölge dar kalır; parçanın formu ve ölçüsü korunur.
Kaplanan parça sonradan işlenebiliyor mu?
Evet. Parça işleme payı bırakılarak teslim edilir; tornada veya taşlamada nihai ölçüsüne getirilir.
Hangi parçalara lazer kaplama yapılıyor?
Krank milleri, rotorlar, merdaneler, türbin bileşenleri ve eşanjör boruları başta olmak üzere aşınabilen tüm çelik yüzeyler. Mil ve şaftlar, vana ve pompa gövdeleri, kalıplar, hidrolik miller ve aşınma elemanları düzenli işlediğimiz parçalardır.
Çatlamış bir parça kaplamayla kurtarılır mı?
Hayır. Kaplama bir yüzey işlemidir; gövdedeki çatlak, kırık veya yorulma hasarını gidermez. Böyle parçalarda önce yapısal durumun değerlendirilmesi gerekir.
Hidrolik mil ve merdanelerde Cr(VI)'sız kaplama yapılıyor mu?
Evet. Hidrolik mil ve merdanelerde demir esaslı Rockit 401 gibi alaşımlarla lazer kaplama uygulanır; Cr(VI) kullanılmaz ve kaplama ana malzemeyle metalurjik bağ kurar.
Parçanız kaplamaya uygun mu?
Aşınan bölgenin fotoğrafını ve parçanın malzemesini gönderin; uygunluğunu ve hangi yöntemin doğru olduğunu değerlendirelim.